Yazı Detayı
10 Şubat 2020 - Pazartesi 10:13 Bu yazı 881 kez okundu
 
BİZ DELİ MİYİZ?
Cüneyt Tanyeri
buyuktire
 
 

Dostlar bugünkü yazımda aptallıklarından ders alıp, son dönemde dünyanın en mutlu ülkesi sıralamasında hep birinci veya ikinci olan ülkeden, Kosta Rika’dan söz etmek istiyorum.

19. yüzyılda İspanya sömürgeliğinden kurtulup bağımsızlığını kazandığında dış dünyaya kapalı ve fakir bir ülke olan Kosta Rika, aradan geçen iki yüzyılda Latin Amerika'nın en gelişmiş ve huzurlu ülkesi haline geldi.

Bağımsızlığını kazandıktan sonra hem komşularıyla hem de ülke içinde etnik ayrımcılık yüzünden bol bol savaşmışlar. Bu arada iki darbe, kavga, kaos, komşularla ilişkilerde dengesizlik, halkta huzursuzluk, adaletsizlik, adam kayırma gibi bir ülkede olumsuzluk sayılabilecek ne varsa hepsini yaşamışlar. Yüzölçümü bizim İstanbul kadar olmayan bu ülkede yüz on iki de aktif yanardağ var!

 

Kendisiyle aynı gelir seviyesindeki ülkelere göre çok daha fazla insani kalkınma gerçekleştirdiği için 2010 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından örnek ülke seçilmiş. 2011 yılında ise yine aynı kuruluş tarafından insani kalkınma ve eşitsizlikle mücadelenin yanı sıra, sürdürülebilir çevre politikaları konularında UNDP'nin örnek gösterdiği bir ülke olmuş.

Mucize değişimin ilk adımları elli sene önce atılmış. Demokrasi ile yönetilen bu ülkede başa gelen bir adam, “Bir dakika, biz deli miyiz?” sorusunu sorup, yetkilerini akıllı canlılar olduklarını ispatlamak için kullanmış.

Ne mi yapmış?

 

Yasama, yürütme ve yargının asla bir daha değiştirilemeyecek şekilde ayrılmasını ve öyle kalmasını sağlayan bir anayasa hazırlamış. Meclisin girişine kocaman bir yazı astırmış: “Bu ülkede kuvvetler ayrılığı kesin bir şekilde uygulanmaktadır.” Sonra da komşularına ve bütün dünya ülkelerine: “Arkadaşlar siz birbirinizi yiyin, kavga edin. Ben kapılarımı huzursuzluğa kapatıyorum, benden uzak olun. Sadece ticarette sizinle muhatap olurum.” demiş. Hemen ardından da bakanlarına “Getirin bakalım bütçelerinizi, nerelere neler harcıyoruz?” diye sormuş.

“Ooo silahlı kuvvetlere çok harcıyormuşuz. Savaş yok, komşuların işine karışmak yok. O halde orduya da gerek yok, kaldırıyorum.” diyerek 1949 yılında kabul edilen bir yasa ile ülkede orduyu tamamen kaldırmış. Bu tutumu ile de 1987’de Nobel Barış Ödülü almış.

Daha sonra bir parti kurulur. Tüzükleri mutluluk üzerine olduğu için adı da “Mutluluk Partisi” olur ve bu parti iktidara gelir.

Mutlu olmak için ne mi yapmışlar?

 

Okullarda derslerin çoğu doğada yapılıyor. Çocuklar matematiği ağaç, çiçek sayarak öğreniyor. İlkokuldan mezun olabilmenin bir şartı da beş yılda dikilmesi gereken ağaç kotasını tutturmak… Finlandiya eğitim bakanı sık sık bu ülkeyi ziyaret edip feyz alıyor. Geçtiğimiz günlerde Finlandiya’nın eğitim başarısı gündeme gelmişti ya, işte onların örnek aldıkları modelden söz ediyorum.

Yazılı, görsel, sosyal… tüm medyayı halkı aydınlatmak için kullanıyorlar. Aydınlar ücretsiz seminerler veriyor halkı aydınlatmak için. Orduyu kaldırdıktan sonra beş üniversite kuruyorlar oradan gelen kaynakla. Tabii öğretim görevlileri de liyakatli bilim insanları…

Halk doğuda, batıda ve kuzeyde başka diller konuşuyor. Üniversite mezunu her genç çok iyi derecede İngilizce biliyor. Kimse kimsenin diliyle karışmıyor. Doğa mutlak korunuyor. Ağaç kesmek, gecekondu, AVM yapmak kesinlikle yasak. Evlenmek mi istiyorsunuz; altı haftalık kursa gitmek zorundasınız. Geçemediniz, yine gideceksiniz. Anne-baba olmak mı istiyorsunuz, yine kurs… Çocuğunuzu içgüdülerinizle değil, bilinçli eğiteceksiniz.

 

O kadar küçük bir ülke ki, dünyanın sadece binde üçü ama dünyadaki bütün canlı çeşitliliğinin yüzde altısı bu ülkede: sekiz yüz elli kuş çeşidi, bin iki yüz orkide, altı yüz kelebek çeşidi vs. Yani kuşlar, böcekler o kadar akıllı ki huzur için bu ülkeye sığınıyor.

Halkın geliri düşük olmasına rağmen dünyanın en mutlu ülkeleri sıralamasında son on yıldır birinci veya ikinci oluyorlar. Halk adalete sonsuz güveniyor, kanunlar harfiyen uygulanıyor. Basın özgürlüğünde dünyada altıncı sırada yer alıyorlar. Ülke; muz, ananas ve kahve üretimi yapıyorlar. Beş üniversiteden mezun gençler dijital ürünler tasarlayıp satıyorlar.

 

Öyle topraklarından petrol falan da çıkmıyor. Yeraltı kaynaklarından elde ettikleri bir enerjileri yok. Onlar da yenilenebilir enerji kullanıyorlar. Rüzgâr, güneş, su tüm enerji ihtiyacının tamamını karşılıyor. 2021’de bağımsızlıklarının 200. yılını kutlayacaklar ve onların yeni bir hedefleri var: karayollarında petrol kullanan araçları tamamen bitirmek.

Komşuları birbirlerini yerken onlar huzur içinde yaşayıp saygıyla anılıyorlar. Kim bilir, belki bir gün biz de “Biz deli miyiz?” sorusunu sorar, doğru cevabı buluruz.

Dostlar, edebiyatla kalın ama umutsuz kalmayın!

 

 
Etiketler: BİZ, DELİ, MİYİZ?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
22 Mayıs 2020
IŞIĞIMIZSIN, GURURUMUZSUN ATA’M
811 Okunma.
17 Mayıs 2020
ANNENİZE ONUN YERİNE DE SARILIN
807 Okunma.
08 Mayıs 2020
TUTULMAYAN SÖZLER…
790 Okunma.
01 Mayıs 2020
Zaman Boş Konuşma Zamanı Değil
938 Okunma.
24 Nisan 2020
100 YIL ÖNCE ÇOCUKLARA VERDİĞİMİZ SÖZ
764 Okunma.
14 Nisan 2020
KORONALI BAHARDA ÖZELEŞTİRİ
756 Okunma.
03 Nisan 2020
BU İNSANLARI ANLAMAK ZOR
823 Okunma.
28 Mart 2020
AYRIŞMAKTAN BIKMAZ MI İNSAN?
748 Okunma.
13 Mart 2020
KADINLARA ŞİDDET UYGULAMAYIN EFENDİLER!
668 Okunma.
09 Mart 2020
ADIMI HERKESTEN SAKLADIM
577 Okunma.
29 Şubat 2020
ZEYTİN AĞACININ ÖYKÜSÜ
544 Okunma.
18 Şubat 2020
Ah Bir Elimden Tutan Olsaydı...
571 Okunma.
31 Ocak 2020
AĞAÇ ve YAPRAKLAR
544 Okunma.
24 Ocak 2020
SİZ HİÇ AŞIK OLDUNUZ MU?
541 Okunma.
12 Ocak 2020
ELEŞTİRME YANARSIN
652 Okunma.
11 Ekim 2019
TARİH TARAFSIZ DEĞİL Mİ?
898 Okunma.
04 Ekim 2019
AZLA AVUNMAYA ALIŞTIRILDIK
609 Okunma.
27 Eylül 2019
HER MAHALLEDE BİR MİLYONER
629 Okunma.
20 Eylül 2019
NASIL OKUMALIYIZ?
834 Okunma.
13 Eylül 2019
ÇOCUKLARI KÜÇÜK KURŞUNLA MI VURURLAR
884 Okunma.
06 Eylül 2019
İKİ SAVAŞ ARASINA SIKIŞMIŞ BİR HAYAT
771 Okunma.
31 Ağustos 2019
KADINLARIMIZ
916 Okunma.
23 Ağustos 2019
YÜREĞİMDE PATLAYAN BOMBA
860 Okunma.
16 Ağustos 2019
OLMAYAN BİR TÜMENİN KOMUTANI: MUSTAFA KEMAL
1052 Okunma.
09 Ağustos 2019
NÂZIM HİKMET’İN SON YILLARI
882 Okunma.
02 Ağustos 2019
AĞAÇ TAŞIMI YEDİ
853 Okunma.
26 Temmuz 2019
EĞİTİM SİSTEMİMİZ NEREYE GİDİYOR?
742 Okunma.
19 Temmuz 2019
ATATÜRK'ÜN ANILARI
747 Okunma.
12 Temmuz 2019
HAK, HUKUK VE ADALET
731 Okunma.
05 Temmuz 2019
YANIKKONAK’TA YALNIZ BİR ADAM
1109 Okunma.
28 Haziran 2019
KALK GÜNEŞİ UYANDIR
919 Okunma.
21 Haziran 2019
HER TARAFINDAN ŞİİR FIŞKIRAN ŞAİR
745 Okunma.
14 Haziran 2019
ŞEHRİN DEĞERLERİNE SAHİP ÇIKMAK
1009 Okunma.
10 Haziran 2019
HERKES GİBİ GÖRMEK
713 Okunma.
31 Mayıs 2019
BİR TÜRKÇE GÖNÜLLÜSÜ
935 Okunma.
24 Mayıs 2019
TİRE’DEN NOVODEVİÇYE’YE BİR MEKTUP
697 Okunma.
17 Mayıs 2019
GEVREK, PEYNİR ve GAZOZ
784 Okunma.
10 Mayıs 2019
EDEBİYATA ADANMIŞ BİR ÖMÜR
933 Okunma.
03 Mayıs 2019
TÜL VE PUS
695 Okunma.
26 Nisan 2019
BİR KIVILCIM YETER
778 Okunma.
19 Nisan 2019
Öyle Bir Sevda ki…
975 Okunma.
12 Nisan 2019
Dünyayı Herkes gibi Yaşamak
794 Okunma.
09 Nisan 2019
Haydi Bismillah!...
685 Okunma.
05 Nisan 2019
BİZİM ÇOCUKLARIMIZ
749 Okunma.
28 Mart 2019
Geronimo, Son Kızılderili…
1121 Okunma.
Haber Yazılımı