Yazı Detayı
22 Mart 2014 - Cumartesi 07:58
 
MOBBİNGLE MÜCADELEDE BİR İLK
Resül Kara
tire_inklap@windowslive.com
 
 

Çalışma hayatında adının konulması çok eskilere dayanmayan, ancak çalışma hayatının bir gerçeği olan psikolojik taciz (mobbing ) eskiden beri vardı. Psikolojik tacize maruz kalan çalışan işsizlik korkusu nedeniyle ya bu davranışlara katlanmayı tercih etmekte ya da huzursuzluğun hat safhaya ulaşması halinde bütün haklarından vazgeçerek işini terk edip gitmekte idi. Yasal olarak psikolojik tacizi (mobbing) engelleyici doğrudan düzenlemeler bulunmamakla birlikte dolaylı yönden uygulanabilecek düzenlemeler 4857 sayılı İş Kanunu’nda bulunmaktadır. Gerek öğreti gerekse sivil toplum kuruluşları psikolojik tacizi önleyici yasal düzenlemeler yapılmasını istemelerine rağmen, bugün itibariyle Başbakanlık Genelgesi ile de olsa konuyla ilgili çözüm üretilmeye çalışılması çalışma barışı açısından önemlidir.

Bir kişinin ya da bir grubun hedef seçilmiş kişiye karşı uyguladığı ısrarlı, sistematik, aşağılayıcı, hakir görücü, yıldırıcı, haksız söz ve davranışlar psikolojik taciz (mobbing ) olarak kabul edilmektedir.

Çalışma hayatında çeşitli şekillerde psikolojik taciz (mobbing) ortaya çıkmakla birlikte, çalışanın yüzüne bağırılması, yüksek sesle azarlanması, yaptığı işin sürekli eleştirilmesi, sözlü olarak tehdit edilmesi, diğer çalışanlardan soyutlayıcı iş verilmesi, gülünç duruma düşürülmeye çalışılması; dini, siyasi görüşü ve özel yaşamı ile alay edilmesi, sahip olduğundan daha az yetenek gerektiren işlerin verilmesi, çalışanın işinin sürekli değiştirilmesi, öz güvenini olumsuz etkileyecek işler verilmesi, fiziksel olarak ağır işler yapmaya zorlanması, doğrudan cinsel tacize maruz bırakılması ve benzeri şekillerde söz konusu olabilmektedir.

 Mobbing kavramı unsurları itibariyle değerlendirildiği zaman, ispatı çalışana ait olan eylem ve davranışlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Hukukun genel kuralı gereği her müddei iddiasını ispatla yükümlü olması nedeniyle psikolojik tacize maruz kalan çalışan maruz kaldığı eylem ve davranışları somut belgelerle ya da tanıklarla ispat etmekle yükümlüdür.

Mobbingle mücadele konusunda birçok ülkede çeşitli tedbirler uygulanıyor; 

Belçika’da mobbing şikâyetleriyle ilgili çalışan temsilcileriyle anlaşılarak profesyonel bir danışmanın görevlendirilmesi, iş yerinde önleyici mekanizmaların geliştirilmesi, iş yerinde konuyla ilgili yazılı bir örgütsel niyetin ilanının yapılması, şikâyet mekanizmasının oluşturulması, mağdurlara sosyal destek sağlanması, tacizi gerçekleştiren kişinin hukuksal yaptırımlarla cezalandırılması ve eğitime tabi tutulması gibi mücadele yöntemleri uygulanıyor.

Finlandiya’da cinsel taciz, şiddet tehdidi ve psikolojik taciz gibi konular mesleki sağlık kapsamında değerlendiriliyor. Bu konularda hem işverenlere hem çalışanlara bazı sorumluluklar yükleniyor. Ayrıca psikolojik tacizle mücadelede özellikle çalışan ve idareci arasındaki işbirliğine dikkat çekiliyor.

Hollanda’da iş yerinde cinsel taciz, psikolojik taciz ve şiddete karşı koruma sorumluluğu işverende bulunuyor. Bu düzenleme cinsel taciz, psikolojik taciz, ırkçılık ve şiddeti kapsayan istenmeyen her türlü davranışı kapsıyor.

Fransa’da iş yerindeki psikolojik tacizin engellenmesi için işverenlere yeni sorumluluklar yüklendi. Bu kapsamda, mağduriyeti ve tacizi önlemek için yeni koruma ve önleyici mekanizmalar öneriliyor. Ayrıca psikolojik tacizde bulunanlara ve gerçek dışı bir şekilde mağdur olduklarını beyan edenlere para cezası öngörülüyor. Bu konuda ispat yükü tacizciye yükleniyor. Ceza Kanununda ise mobbing failine 1 yıla kadar hapis ve 15 bin avro para cezasına hükmedilebiliyor. Sendikalar, kamu ve özel sektörde yaşanan psikolojik taciz olaylarının önlenmesinde taraf olabiliyor. Fransa’da konuyla ilgili kamuoyu ilgisini çekmek için acil telefon hatları ve mağdurlara yardım programları bulunuyor.

İngiltere’de şiddet tanımı, psikolojik şiddeti de içerecek şekilde genişletildi. Söz konusu tanım, psikolojik taciz konusuna temel dayanak oluşturuyor. Psikolojik tacize maruz kalan işçinin işten istifa etmesi ‘’haklı nedenlerle fesih’’ sonucunu doğruyor. İngiltere’de konuyla ilgili olarak taciz hattı kuran sendikaların yanında, bölgesel destek ağı oluşturan sendikalar bulunuyor. Ayrıca bazı sendikalar psikolojik taciz danışmanı görevlendiriyor. Bazı yerel yönetimler de konuya ilişkin özel politikalar geliştiriyor.

İsveç’te işletme komitelerinin psikolojik tacizin önlenmesi için gerekli tedbirleri alma yükümlüğü, işverenlerin psikolojik tacizi engelleyecek şekilde işin ve iş ortamının düzenlenmesi, psikolojik taciz mağdurlarının rehabilitasyonu ve iş yerinde psikolojik tacizle mücadele politikalarının geliştirilmesi sorumluluğu bulunuyor.

Almanya’da psikolojik tacizin neden olduğu zararlar meslek hastalığı olarak değerlendiriliyor. Mobbing mağdurları erken emekliliklerini isteyebiliyor, iş görmekten kaçınma hakkından yararlanabiliyor, iş akdini haklı nedenle feshedebiliyor. Mağdurlar için yardım ve destekte bulunmak amacıyla merkezler bulunuyor, işçi sendikaları tarafından telefon hattı oluşturuluyor. Ayrıca kamuya bağlı yerel sağlık kuruluşları psikolojik tacizin yol açtığı zararların teşhisi ve tedavisi ile ilgileniyor ve psikolojik taciz mağdurlarına danışman hizmeti veriyor. İşverene ise mobbing uygulayan kişinin iş sözleşmesini feshetme imkânı tanınıyor.

İtalya’da işçinin fiziksel bütünlüğünün ve sağlığının korunmaması, işçiye iş tanımında yer alan mesleki niteliklerinin altında nitelikler gerektiren işlerin verilmesi gibi sebepler psikolojik taciz olarak değerlendiriliyor. İtalya’daki işçi konfederasyonlarından biri resmi internet sitesinde psikolojik taciz ile ilgili ayrı bir bölüm oluşturarak üyelerinin ve tüm çalışanların konu ile ilgili bilgilendirilmesi, psikolojik taciz olaylarının internet aracılığıyla rapor edilmesi ve mağdurları arasında dayanışmanın sağlanması için çaba harcıyor.

Japonya’da çağrı merkezi üzerinden mobbing mağdurlarına destek veriliyor.

Türkiye’de ise 19/03/2011 tarih ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile işyerlerinde psikolojik tacizin ( mobbing ) önlenmesine dair yeni önlemler sıralanmıştır. Çalışma barışının sağlanması açısından işverenlere psikolojik tacizin önlenmesi konusunda yükümlük verilmesi, toplu iş sözleşmelerine psikolojik taciz vakalarının olmaması için önleyici hükümler konulması ve çalışanların uğradığı psikolojik taciz olaylarını izlemek, değerlendirmek ve önleyici politikalar üretmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde Devlet Personel Başkanlığı, sivil toplum kuruluşları ve ilgili tarafların katılımıyla “Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu” kurulmasında özellikle sivil toplum kuruluşlarına yer verilmesiyle işbirliği içerisinde bu sorunun aşılmasına çalışılması isabetli düzenlemeler olarak göze çarpmaktadır.

19/03/2011 tarih ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile işyerlerinde (kamu ve özel) mamurlar dâhil tüm çalışanların psikolojik tacize (mobbing) maruz kalmaması için önlemler sıralanmıştır. Söz konusu önlemler hiç şüphe yok ki çalışanların maruz kaldığı psikolojik taciz vakalarını azaltacaktır.

İşverenler işyerinde çalışanların psikolojik tacize maruz kalmaması için gerekli bütün önlemleri alacaktır. Bütün çalışanlar psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranışlardan uzak duracaklardır. Toplu iş sözleşmelerine, işyerinde psikolojik taciz vakalarının yaşanmaması için önleyici nitelikte hükümler konulmasına özen gösterilecektir. Psikolojik tacizle mücadeleyi güçlendirmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi Alo 170 üzerinden psikologlar vasıtasıyla çalışanlara yardım ve destek sağlanacaktır. Çalışanların uğradığı psikolojik taciz olaylarını izlemek, değerlendirmek ve önleyici politikalar üretmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde “Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu” kurulacaktır. Denetim elemanları psikolojik taciz şikâyetlerini en kısa sürede titizlikle inceleyip sonuçlandıracaklardır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işyerlerinde psikolojik tacize yönelik farkındalık oluşturmak amacıyla eğitim ve bilgilendirme toplantıları ile seminerler düzenleyeceklerdir.

Burada yaptırım eksikliği göze çarpmakla birlikte sorunun aşılması açısından önemli bir adım atıldığı değerlendirilebilir.

Ancak Bütün bu önlemler yetersiz kalmaktadır. Bunun nedeni ise Psikolojik Taciz (Mobbing)’ in Genel Hükümler çerçevesinde değerlendirilmeyip yine işveren ve sermaye taraftarı denetçilerce bu olayların sorgulanıyor olması ve bu tür vakaların üstünün bu kişilerce taraflı olarak örtülüyor olmasıdır. Oysa Psikolojik Taciz (Mobbing)’ disiplin suçu olarak değil de Genel Hükümler çerçevesinde değerlendirilip işin ehli olan hukukçular tarafından soruşturulsa bu tür tacizlerde büyük oranda azalma görüleceği ve tacizcilere yaptırımlar getirilebileceği gerçeği tartışılmazdır.

Üç yıldan bu yana Psikolojik Taciz (Mobbing) vakalarını yakından takip ederek konuyu özümseyen, konu ve mevzuat hakkında kendisini yetiştirmiş uzman arkadaşlarımızdan oluşan bir heyet tarafından sendikamız bünyesinde Mobbing’le mücadele birimi kurmuş bulunmaktayız. Sendika üyeliği şartı aramaksızın bu konuda tüm çalışan mobbing mağdurlarına sendikamız mobbingle mücadele birimince titizlikle gerekli hukuksal destek sağlanacaktır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 

 
Etiketler:
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Anketler
TİRE'NİN YENİ STADININ ADI SİZCE NE OLSUN?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
46
41
4
4
14
22
2
Galatasaray
44
47
6
2
14
22
3
Fenerbahçe
44
44
2
8
12
22
4
Beşiktaş
41
41
3
8
11
22
5
Kayserispor
35
30
5
8
9
22
6
Sivasspor
34
30
8
4
10
22
7
Trabzonspor
33
36
5
9
8
22
8
Göztepe
33
35
7
6
9
22
9
Kasımpaşa
29
34
9
5
8
22
10
Yeni Malatyaspor
28
24
8
7
7
22
11
Bursaspor
27
31
9
6
7
22
12
Akhisarspor
27
28
9
6
7
22
13
Gençlerbirliği
25
29
9
7
6
22
14
Antalyaspor
24
26
10
6
6
22
15
Alanyaspor
21
34
13
3
6
22
16
Atiker Konyaspor
21
23
11
6
5
22
17
Osmanlıspor FK
19
31
13
4
5
22
18
Kardemir Karabükspor
12
15
16
3
3
22
Arşiv Arama
BİK İlan Portalı

 
Haber Yazılımı