Yazı Detayı
22 Mart 2014 - Cumartesi 07:58 Bu yazı 1598 kez okundu
 
MOBBİNGLE MÜCADELEDE BİR İLK
 
 

Çalışma hayatında adının konulması çok eskilere dayanmayan, ancak çalışma hayatının bir gerçeği olan psikolojik taciz (mobbing ) eskiden beri vardı. Psikolojik tacize maruz kalan çalışan işsizlik korkusu nedeniyle ya bu davranışlara katlanmayı tercih etmekte ya da huzursuzluğun hat safhaya ulaşması halinde bütün haklarından vazgeçerek işini terk edip gitmekte idi. Yasal olarak psikolojik tacizi (mobbing) engelleyici doğrudan düzenlemeler bulunmamakla birlikte dolaylı yönden uygulanabilecek düzenlemeler 4857 sayılı İş Kanunu’nda bulunmaktadır. Gerek öğreti gerekse sivil toplum kuruluşları psikolojik tacizi önleyici yasal düzenlemeler yapılmasını istemelerine rağmen, bugün itibariyle Başbakanlık Genelgesi ile de olsa konuyla ilgili çözüm üretilmeye çalışılması çalışma barışı açısından önemlidir.

Bir kişinin ya da bir grubun hedef seçilmiş kişiye karşı uyguladığı ısrarlı, sistematik, aşağılayıcı, hakir görücü, yıldırıcı, haksız söz ve davranışlar psikolojik taciz (mobbing ) olarak kabul edilmektedir.

Çalışma hayatında çeşitli şekillerde psikolojik taciz (mobbing) ortaya çıkmakla birlikte, çalışanın yüzüne bağırılması, yüksek sesle azarlanması, yaptığı işin sürekli eleştirilmesi, sözlü olarak tehdit edilmesi, diğer çalışanlardan soyutlayıcı iş verilmesi, gülünç duruma düşürülmeye çalışılması; dini, siyasi görüşü ve özel yaşamı ile alay edilmesi, sahip olduğundan daha az yetenek gerektiren işlerin verilmesi, çalışanın işinin sürekli değiştirilmesi, öz güvenini olumsuz etkileyecek işler verilmesi, fiziksel olarak ağır işler yapmaya zorlanması, doğrudan cinsel tacize maruz bırakılması ve benzeri şekillerde söz konusu olabilmektedir.

 Mobbing kavramı unsurları itibariyle değerlendirildiği zaman, ispatı çalışana ait olan eylem ve davranışlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Hukukun genel kuralı gereği her müddei iddiasını ispatla yükümlü olması nedeniyle psikolojik tacize maruz kalan çalışan maruz kaldığı eylem ve davranışları somut belgelerle ya da tanıklarla ispat etmekle yükümlüdür.

Mobbingle mücadele konusunda birçok ülkede çeşitli tedbirler uygulanıyor; 

Belçika’da mobbing şikâyetleriyle ilgili çalışan temsilcileriyle anlaşılarak profesyonel bir danışmanın görevlendirilmesi, iş yerinde önleyici mekanizmaların geliştirilmesi, iş yerinde konuyla ilgili yazılı bir örgütsel niyetin ilanının yapılması, şikâyet mekanizmasının oluşturulması, mağdurlara sosyal destek sağlanması, tacizi gerçekleştiren kişinin hukuksal yaptırımlarla cezalandırılması ve eğitime tabi tutulması gibi mücadele yöntemleri uygulanıyor.

Finlandiya’da cinsel taciz, şiddet tehdidi ve psikolojik taciz gibi konular mesleki sağlık kapsamında değerlendiriliyor. Bu konularda hem işverenlere hem çalışanlara bazı sorumluluklar yükleniyor. Ayrıca psikolojik tacizle mücadelede özellikle çalışan ve idareci arasındaki işbirliğine dikkat çekiliyor.

Hollanda’da iş yerinde cinsel taciz, psikolojik taciz ve şiddete karşı koruma sorumluluğu işverende bulunuyor. Bu düzenleme cinsel taciz, psikolojik taciz, ırkçılık ve şiddeti kapsayan istenmeyen her türlü davranışı kapsıyor.

Fransa’da iş yerindeki psikolojik tacizin engellenmesi için işverenlere yeni sorumluluklar yüklendi. Bu kapsamda, mağduriyeti ve tacizi önlemek için yeni koruma ve önleyici mekanizmalar öneriliyor. Ayrıca psikolojik tacizde bulunanlara ve gerçek dışı bir şekilde mağdur olduklarını beyan edenlere para cezası öngörülüyor. Bu konuda ispat yükü tacizciye yükleniyor. Ceza Kanununda ise mobbing failine 1 yıla kadar hapis ve 15 bin avro para cezasına hükmedilebiliyor. Sendikalar, kamu ve özel sektörde yaşanan psikolojik taciz olaylarının önlenmesinde taraf olabiliyor. Fransa’da konuyla ilgili kamuoyu ilgisini çekmek için acil telefon hatları ve mağdurlara yardım programları bulunuyor.

İngiltere’de şiddet tanımı, psikolojik şiddeti de içerecek şekilde genişletildi. Söz konusu tanım, psikolojik taciz konusuna temel dayanak oluşturuyor. Psikolojik tacize maruz kalan işçinin işten istifa etmesi ‘’haklı nedenlerle fesih’’ sonucunu doğruyor. İngiltere’de konuyla ilgili olarak taciz hattı kuran sendikaların yanında, bölgesel destek ağı oluşturan sendikalar bulunuyor. Ayrıca bazı sendikalar psikolojik taciz danışmanı görevlendiriyor. Bazı yerel yönetimler de konuya ilişkin özel politikalar geliştiriyor.

İsveç’te işletme komitelerinin psikolojik tacizin önlenmesi için gerekli tedbirleri alma yükümlüğü, işverenlerin psikolojik tacizi engelleyecek şekilde işin ve iş ortamının düzenlenmesi, psikolojik taciz mağdurlarının rehabilitasyonu ve iş yerinde psikolojik tacizle mücadele politikalarının geliştirilmesi sorumluluğu bulunuyor.

Almanya’da psikolojik tacizin neden olduğu zararlar meslek hastalığı olarak değerlendiriliyor. Mobbing mağdurları erken emekliliklerini isteyebiliyor, iş görmekten kaçınma hakkından yararlanabiliyor, iş akdini haklı nedenle feshedebiliyor. Mağdurlar için yardım ve destekte bulunmak amacıyla merkezler bulunuyor, işçi sendikaları tarafından telefon hattı oluşturuluyor. Ayrıca kamuya bağlı yerel sağlık kuruluşları psikolojik tacizin yol açtığı zararların teşhisi ve tedavisi ile ilgileniyor ve psikolojik taciz mağdurlarına danışman hizmeti veriyor. İşverene ise mobbing uygulayan kişinin iş sözleşmesini feshetme imkânı tanınıyor.

İtalya’da işçinin fiziksel bütünlüğünün ve sağlığının korunmaması, işçiye iş tanımında yer alan mesleki niteliklerinin altında nitelikler gerektiren işlerin verilmesi gibi sebepler psikolojik taciz olarak değerlendiriliyor. İtalya’daki işçi konfederasyonlarından biri resmi internet sitesinde psikolojik taciz ile ilgili ayrı bir bölüm oluşturarak üyelerinin ve tüm çalışanların konu ile ilgili bilgilendirilmesi, psikolojik taciz olaylarının internet aracılığıyla rapor edilmesi ve mağdurları arasında dayanışmanın sağlanması için çaba harcıyor.

Japonya’da çağrı merkezi üzerinden mobbing mağdurlarına destek veriliyor.

Türkiye’de ise 19/03/2011 tarih ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile işyerlerinde psikolojik tacizin ( mobbing ) önlenmesine dair yeni önlemler sıralanmıştır. Çalışma barışının sağlanması açısından işverenlere psikolojik tacizin önlenmesi konusunda yükümlük verilmesi, toplu iş sözleşmelerine psikolojik taciz vakalarının olmaması için önleyici hükümler konulması ve çalışanların uğradığı psikolojik taciz olaylarını izlemek, değerlendirmek ve önleyici politikalar üretmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde Devlet Personel Başkanlığı, sivil toplum kuruluşları ve ilgili tarafların katılımıyla “Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu” kurulmasında özellikle sivil toplum kuruluşlarına yer verilmesiyle işbirliği içerisinde bu sorunun aşılmasına çalışılması isabetli düzenlemeler olarak göze çarpmaktadır.

19/03/2011 tarih ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile işyerlerinde (kamu ve özel) mamurlar dâhil tüm çalışanların psikolojik tacize (mobbing) maruz kalmaması için önlemler sıralanmıştır. Söz konusu önlemler hiç şüphe yok ki çalışanların maruz kaldığı psikolojik taciz vakalarını azaltacaktır.

İşverenler işyerinde çalışanların psikolojik tacize maruz kalmaması için gerekli bütün önlemleri alacaktır. Bütün çalışanlar psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranışlardan uzak duracaklardır. Toplu iş sözleşmelerine, işyerinde psikolojik taciz vakalarının yaşanmaması için önleyici nitelikte hükümler konulmasına özen gösterilecektir. Psikolojik tacizle mücadeleyi güçlendirmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi Alo 170 üzerinden psikologlar vasıtasıyla çalışanlara yardım ve destek sağlanacaktır. Çalışanların uğradığı psikolojik taciz olaylarını izlemek, değerlendirmek ve önleyici politikalar üretmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde “Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu” kurulacaktır. Denetim elemanları psikolojik taciz şikâyetlerini en kısa sürede titizlikle inceleyip sonuçlandıracaklardır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işyerlerinde psikolojik tacize yönelik farkındalık oluşturmak amacıyla eğitim ve bilgilendirme toplantıları ile seminerler düzenleyeceklerdir.

Burada yaptırım eksikliği göze çarpmakla birlikte sorunun aşılması açısından önemli bir adım atıldığı değerlendirilebilir.

Ancak Bütün bu önlemler yetersiz kalmaktadır. Bunun nedeni ise Psikolojik Taciz (Mobbing)’ in Genel Hükümler çerçevesinde değerlendirilmeyip yine işveren ve sermaye taraftarı denetçilerce bu olayların sorgulanıyor olması ve bu tür vakaların üstünün bu kişilerce taraflı olarak örtülüyor olmasıdır. Oysa Psikolojik Taciz (Mobbing)’ disiplin suçu olarak değil de Genel Hükümler çerçevesinde değerlendirilip işin ehli olan hukukçular tarafından soruşturulsa bu tür tacizlerde büyük oranda azalma görüleceği ve tacizcilere yaptırımlar getirilebileceği gerçeği tartışılmazdır.

Üç yıldan bu yana Psikolojik Taciz (Mobbing) vakalarını yakından takip ederek konuyu özümseyen, konu ve mevzuat hakkında kendisini yetiştirmiş uzman arkadaşlarımızdan oluşan bir heyet tarafından sendikamız bünyesinde Mobbing’le mücadele birimi kurmuş bulunmaktayız. Sendika üyeliği şartı aramaksızın bu konuda tüm çalışan mobbing mağdurlarına sendikamız mobbingle mücadele birimince titizlikle gerekli hukuksal destek sağlanacaktır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 

 
Etiketler: MOBBİNGLE, MÜCADELEDE, BİR, İLK
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
04 Nisan 2017
BANAYASA
9647 Okunma.
11 Mart 2017
Zulmün sonu helaktır
819 Okunma.
06 Ocak 2017
MANİPÜLE EDİLMİŞ TERÖR
1420 Okunma.
22 Kasım 2016
KÜÇÜĞÜN RIZASI NE DEMEK ?!
1101 Okunma.
22 Eylül 2016
HANİ BİZİM DEVLETİMİZ SOSYAL DEVLETTİ !
1244 Okunma.
04 Haziran 2016
YENİ BAKANDAN HAMLELER
1544 Okunma.
26 Mayıs 2016
ÖĞLE TATİLİNDE ÖĞREĞTMENLERE NÖBET GÖREVİ VERİLEBİLİR Mİ?
1245 Okunma.
04 Mayıs 2016
MİLLET YARGIYA GÜVENMEZSE NE OLUR?
1204 Okunma.
14 Nisan 2016
ÖLÜNCE ANLARSINIZ !
1321 Okunma.
31 Mart 2016
ATİLLA OLÇUM NEDEN KOŞUYOR?
1213 Okunma.
26 Şubat 2016
TÜRKLER NEDEN KATLEDİLİYOR?
1304 Okunma.
18 Aralık 2015
LİDERLİK
1433 Okunma.
06 Kasım 2015
MEMURLAR VE SİYASET
1563 Okunma.
07 Eylül 2015
BİR YİĞİT KAÇ YILDA MEYDANA GELİR
1504 Okunma.
11 Ağustos 2015
BU DEFA GÜNAH KEÇİSİ KİM OLACAK?
1322 Okunma.
04 Ağustos 2015
KIRMIZI KİTAP, TERÖR VE LANET !
1349 Okunma.
21 Temmuz 2015
ON’UNCU KÖY
1685 Okunma.
28 Mayıs 2015
MEMURA TEMMUZ SICAĞINDAN ÖNCE ENFLASYON CANAVARI VURDU
1602 Okunma.
11 Mayıs 2015
SENDİKE NEDİR, İŞVEREN KİMDİR-6
1200 Okunma.
10 Nisan 2015
ALLAH RAHMET EYLESİN
1311 Okunma.
16 Mart 2015
HANGİ TERAZİ
1282 Okunma.
25 Şubat 2015
KÜLTÜR ŞEHRİ TİRE
1562 Okunma.
20 Şubat 2015
ÖLÜM KOKUSU
1322 Okunma.
20 Ocak 2015
ALLAH RIZASI İÇİN BİR GÜN DE “TÜRK” OLUN
1979 Okunma.
13 Ocak 2015
MEMNUN MUSUNUZ ?
1370 Okunma.
22 Aralık 2014
HELE DUR Bİ HESABIMIZI GÖRELİM
1344 Okunma.
28 Kasım 2014
SULANDIRMAYALAM BEYLER !
1493 Okunma.
08 Kasım 2014
KAYMAKAM BEY’E AÇIK MEKTUP
2444 Okunma.
30 Ekim 2014
CUMHURİYET
1299 Okunma.
16 Ekim 2014
EKMEK PARASI ve ESHOT
1524 Okunma.
22 Ağustos 2014
50 GRAM HELVAYA ….
2747 Okunma.
19 Ağustos 2014
TİRE Mİ SATILIK YOKSA…
2639 Okunma.
14 Ağustos 2014
VİRA BİSMİLLAH “Varlığım Türk varlığına armağan olsun”
1968 Okunma.
05 Ağustos 2014
BU NE PERHİZ, BU NE LAHANA TURŞUSU
1604 Okunma.
19 Haziran 2014
KARNE KİMİN
1454 Okunma.
14 Haziran 2014
BU DA OLDU
1306 Okunma.
31 Mayıs 2014
BAK NELER NELER OLUYOR HAYATTA
1755 Okunma.
15 Mayıs 2014
ACI
1447 Okunma.
06 Mayıs 2014
GURURUMUZ OLDULAR
1296 Okunma.
26 Nisan 2014
ULUSAL EGEMENLİK
1382 Okunma.
08 Nisan 2014
İKİNCİ SEÇİM
1438 Okunma.
04 Mart 2014
KAYMAKAM BEY’E AÇIK MEKTUP
2375 Okunma.
22 Şubat 2014
ADINI SİZ KOYUN
1334 Okunma.
11 Şubat 2014
TIPIŞ TIPIŞ
1438 Okunma.
Haber Yazılımı