Haber Detayı
28 Ağustos 2021 - Cumartesi 16:36 Bu haber 2705 kez okundu
 
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
Tire’nin şirin mi şirin Kaplan köyü son yıllarda ‘Gastronomi’ turizmiyle öne çıkıyor. Birbirinden lezzetli yöresel ot ve et yemekleri her mevsim farklı renk cümbüşü içinde mimarileri ve doğallıkları kendini fark ettiren elit restoranlarında meraklılarına sunuluyor.
Gündem Haberi
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI

İzmir’in tarihi ve doğal güzellikleriyle ünlü Tire ilçesi her dönem adından söz ettirmeyi başaran ender kentlerden biridir. Çağlar boyunca önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmış kentte, zengin tarihi dokunun yanında güçlü bir yemek kültürü de oluşmuş ve bu kültür kuşaklar boyunca aktarılarak günümüze kadar ulaşmıştır. Tire mutfağı hiç şüphesiz zengin ot ve et yemeklerinden oluşmaktadır. Osmanlı’dan günümüze hemen hemen değişmeden gelen Türk yemeklerine ilçede uzun süre yaşamış Rum ve Musevi vatandaşların mutfak kültürü eklemlenmiş ve ortaya müthiş bir lezzet harmonisi çıkmıştır.

LEZZET HARMONİSİ

Halk arasında, sağlıklı yemek kültürü şüphesiz yaşatılıyor. Ancak, yıllarda artık kabına sığmayan bu lezzetler Kaplan köyündeki elit restoranlarda ünlü şeflerin ellerinde dünyaca ünlü birer tescilli yemeğe dönüşüyor.

EŞSİZ MANZARA

Kaplan köyü, Güme dağında, kestane, ceviz, defne, çitlembik, ıhlamur ve çam ağaçlarıyla bezeli şirin mi şirin bir köy. Yöre insanlarının yanı sıra, İstanbul, Ankara, İzmir gibi şehirlerde kent yaşamından bıkanlar ile İngiliz, Alman vatandaşlarının ilk gördüklerinde yerleşmeye karar verdikleri saklı bir cennet. Adına aldanmayın günümüzde tabii ki buralarda karşınıza bir kaplanın çıkma olasılığı kesinlikle yok. Birkaç yüzyıl önce yörenin sık bitki örtüsü ve ormanlarla kaplı olması nedeniyle zengin bir vahşi hayvan yaşamı olduğu da biliniyor. Tire’ye yaklaşık 4 km uzaklıktaki Kaplan’a yaklaşık 10-15 dk süren keyifli bir yolculuğun ardından ulaşıyorsunuz. Dağda, kıvrıla kıvrıla giden yol eşsiz manzarası ile sizi büyülüyor. Endişelenmeyin, yol asfalt ve son derece düzgün. Ama otomobili kullanıyorsanız lütfen manzaranın büyüsüne kapılıp, gözünüzü yoldan ayırmayın.

‘KÖY GAVESİ’

Köye ilk girdiğinizde sizi karşılayan “Köy Gavesi”…Tireli ünlü bir iş adamına ait bu güzel yöresel kahve kesinlikle kar amacı gütmüyor. Yılın her mevsimi açık olan kahvede ailecek yorgunluk atarken eşsiz manzara karşısında diliniz tutulabilir. Yazın yöresel ‘koruk ve karadut’ şerbeti kış aylarında ise kızarmış sac sobanın etrafında ‘salep’ keyfi önerilerimiz arasında… Köy Gavesi’nde yorgunluk atarken, işletmenin güler yüzlü personeli ise peşi sıra ikramlarda bulunuyor. Bir bakıyorsunuz mevsimine göre, dalından henüz koparılmış meyveler ya da sobanın yanında etrafa kokusu yayılmış mis gibi patlamış mısır. Para mı? Şimdilik olmaz koyun cebinize…

ELİT RESTORANLAR

Köy meydanının yanında köylü kadınlar kendi yetiştirdikleri yöresel açtıkları tezgahlarda ürünlerini satıyor. Hem ucuz, hem taze, sohbet ise şahane… Yeşilin bin bir tonu içinde dokuyu bozmayan köy evlerine villa tipi evler eşlik ediyor. Sırada doğal güzellikler içinde saklı olan lezzet duraklar var. ‘Gastro Tire’, ‘Çam’ ve ‘Dağ’ Restoranlar yol kenarında sırasıyla sizi karşılıyor. Otantik ve modern yapılarıyla harmanlanmış bu işletmeler yılın 12 ayı Türkiye’nin her köşesinden gelen müşterileri ile dolup dolup taşıyor. İlçeye turlarla gelen yabancı turistlerin de tercihi Türk yemek kültürü ile tanıştıkları Kaplan köyü oluyor. Küresel pandemi tabii ki onları da olumsuz etkidi. Ancak, yöresel gastronominin kralları bu krizi de ellerindeki eşsiz lezzetler kozuyla atlatmanın eşiğine geldi. Gasro köy Kaplan, konuk ettiği ünlü gurmeleri ve onların etkin tanıtımlarıyla yemek sektöründe marka olma yolunda hızla ilerliyor.

HERŞEY YÖRESEL

Gelelim dünyada bir eşi ve benzeri olmayan eşsiz yemeklere… Restoranlarda, Kaplan, Sarpça ve Çukurköy’ ün yani Güme dağlarının sağlıklı ve doğal ürünlerini kullanılıyor, yani her şey yerel. Sebzeler, otlar, yumurta, süt, zeytinyağı ve tereyağı yöreden temin ediliyor. Ot ve et yemekleri restoranlarda geleneksel veya marifetli şeflerin ellerinde güncel versiyonları ile şekilleniyor.

ZEYTİNYAĞLI OT YEMEKLERİ

Tire mutfağı denince öncelikle zeytinyağlı yemekleri saymak gerekiyor aslında. Sonra da çeşit çeşit otlarını. Mevsimine göre, sarmaşık, tilkicek, ebegümeci, iğnelik, şıngıldak, ısırgan, cibez, turp otu, kenger, şevketi bostan, helvacık, ballık, radika, labada, urgancık, tiksincik, kapurcuk, arapsaçı, sinir otu, hindiba, hardal, sirken, it üzümü, gaymecik, pazı, eşek helvası, melengeç, zil can, semizotu, tere, dereotu, gerdeme ve daha niceleri ilçe halkının tanıdığı ve bolca tüketilen otlardandır.

KAVURMA VE HAŞLAMA KÜLTÜRÜ

Bu otların karışımından zeytinyağı ve salça kullanarak kavurmalar yapılır. Karışık ot kavurması ustalık ve emek isteyen bir iştir. Doğada kendiliğinden yetişen bu otlar toplanır, yıkanır, soğan, pırasa ve salça ile birlikte zeytinyağında kavrulur. Bazıları ise haşlanıp, çiğden zeytinyağı, limon, sarımsak ve tuz karıştırıp tüketir. Bunlardan biri de herkesin bildiği ve yakından tanıdığı turp otudur. Yöre insanı, turp otunu özellikle kışları haşlayıp üzerine zeytinyağı ekşi ve tuz döker. Kış mevsiminde, tarlalar bahçeler turp otuyla dolar taşar. Ancak güngörmüş eski insanlar bu otun lezzeti için kırağı yemesini şart koşarlar. Turp otu gibi haşlanıp sosla yenen lahana cücüğü, karnabahar çiçeği, radika, pancar sayılabilir. Mevsim kızartması ve una bulanarak yapılan patlıcan balığı enfes yemekler arasındadır.

FAVORİ ŞEVKETİ BOSTAN VE MELENGEÇ

Şevketi bostan, kuzu eti, nohut ve kengerin yakın akrabası olan bu bitkinin kökü ile yapılan leziz bir yemektir. Şevketi bostanın kökü topraktan çıkarılıp kabuğu soyularak doğranır. İçine zeytinyağı, soğan ve salça ilavesi ile pişirilir. Çitlenbik adıyla da tanınan Melengeç ağacının taze filizleri kırılır, haşlandıktan sonra zeytinyağı, ekşi ve sarımsak dövülüp karıştırılarak tüketilir. Melengeç’i yerken ağızda hoş bir ferahlık bırakır. Hele üzerine içilen bir bardak su

sanki şerbet tadındadır. Onun için de melankoli veya melenk olma yani hoş olma ifadelerinin melengec’e dayandırıldığı söylenmektedir.

İŞTAH AÇAN SALATALAR

Tire yöresinde salata, adeta yardımcı bir yemektir. Salatada koruk ekşisi, karadut ve limon kullanılır. Salatanın içine ‘bu da konur mu?’ dedirten ve tümü bu topraklarda bolca yetişir. Bazıları ise şunlardır. Marul, roka, tere, dereotu, yeşil soğan domates, kırmızı lahana, havuç, salatalık, pırasa, beyaz lahana, yeşil elma, ayva, asma filizi… Salatada önemli bir ayrıntı da sebzelerin hacmine oranla yüzey gerilimini azaltıcı yönde iri parçalar halinde doğranmasıdır. Bu salatanın besin değerinin mümkün olduğunca korunmasını sağlar. Salatanın vazgeçilmezi mis gibi yöresel zeytinyağıdır.

“GARİBAN PİLAVI”

Yörede, “Okma” diye bilinen ve domatesin, kuru soğanın iri iri doğrandığı, çökelek, zeytinyağı konarak zenginleştirilen bu salata gibi yemek, kısa zamanda yapılışı ve taze tüketilmesi ile yaz aylarında Tire mutfağının bir diğer vazgeçilmezidir. Tam bir yaz yiyeceği olan “Okma” yörede “ovkma” diye de anılır. Bu karışıma zeytinyağı, kuru soğan, nane, kekik, limon suyu, maydanoz, salatalık ve tuz ilavesiyle, banılarak yenilecek bir yemek karşımıza çıkmaktadır. Tire'de bu yemeğe “gariban pilavı” da denmektedir.

GELECEK NESİLLERE AKTARILMALI

Günümüzde Tire mutfağı, hazır yemeğe inatla direniyor. Sura, Kapama, Gıylangı, Mustafa Çorbası, Heybeli Çorba, Posalı Kavurma, Kol Böreği, Arnavut Ciğeri, Gazel Aşı, Keppat Reçeli ve daha nicelerini gelecek nesillere aktarmak yöre insanının yemek kültürünü koruması açısından birincil derecede önem taşıyor.

ET YEMEKLERİ

Sac kavurma, oğlak eti güveci, tandır kebabı, tereyağlı şiş köfte, gelenekse küçük Tire köfte yörenin geleneksel et yemekleri.

 

Kaynak: Editör:
Etiketler: TİRE'NİN, DOĞAL, GÜZELLİKLERİNİN, İÇİNDE,, YÖRESEL, LEZZETLER, SAKLI,
Diğer Fotoğraflar
Diğer fotoğrafları büyük görüntülemek için üzerini tıklayın.
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
TİRE'NİN DOĞAL GÜZELLİKLERİNİN İÇİNDE, YÖRESEL LEZZETLER SAKLI
Yorumlar
Haber Yazılımı